นิจฺจํ สุข อตฺตา

๗. นิจจํ สุขํ อตฺตา ส่วนการอธิบายเรื่อง อนิจจํ ทุกขํ อนตฺตา ของหลวงพ่อวัดปากน้ำนั้น ท่านมักกล่าวควบคู่ไปกับ นิจจํ สุขํ อตฺตา ดังตัวอย่างที่คัดมาจากพระธรรมเทศนาของท่านตอนหนึ่งว่า “ดังที่พระพุทธองค์รับสั่งว่า “สพฺเพ ธมฺมา อนตฺตาติ” ธรรมทั้งสิ้นไม่ใช่ตัว ตัวทั้งสิ้นไม่ใช่ธรรม ตัวก็เป็นตัว ธรรมก็เป็นธรรม คนละนัยแก่กัน ทั้ง ๑๘ กายมีตัวกับมีธรรมที่ทําให้เป็นตัว แต่ตัวทั้งหลายเหล่านั้นทั้ง ๘ กายในภพ (กายมนุษย์ กายทิพย์ กายรูปพรหม กายอรูปพรหม ทั้งหยาบและละเอียด) เป็น อนิจจํ ทุกขํ อนตฺตา หมดไม่เหลือเลย ทั้ง ๑๐ ภายนอกภพ (กายธรรม กายธรรมพระโสดา กายธรรมพระสกทาคา กายธรรมพระอนาคา กายธรรมพระอรหัตต์ ทั้ง หยาบและละเอียด) เป็น นิจจํ สุขํ อตฺตา ทั้งหมด ตรงกันข้ามอย่างนี้ นิจจํ สุขํ อตฺตา เป็นของเที่ยงของจริงทั้งหมด แต่ว่าในภพแล้วเป็นของไม่เที่ยง ไม่จริงหมด รู้ให้ชัดเสียอย่างนี้ ที่เกิดมาในมนุษย์โลก เป็นภิกษุสามเณรก็เย็นอกเย็นใจ สบายอกสบายใจ ไม่ถือเลอะเลือนผิดๆ พลาดๆ ไป ให้รู้จักหลักพระพุทธศาสนาอย่างนี้ รู้จักความเป็นจริงของทางมรรคผล ตามความเป็นจริงของกายที่เป็นของในภพนอกภพ ชัดอย่างนี้...” ชาวพุทธผู้มุ่งหมายอานิสงส์จากการปฏิบัติธรรม เมื่อได้ลงมือปฏิบัติด้วยตนเองแล้วก็ย่อมได้รับผลเป็นที่ประจักษ์ชัดแก่ตนเอง ซึ่งก็ปรากฏมีอยู่เป็นจํานวนมากทั้งในอดีตจนถึงปัจจุบัน ส่วนผู้ที่ยังมีความลังเลสงสัยไม่มั่นใจนั้น การได้ศึกษากาลามสูตร ก็อาจจะช่วยให้ได้ข้อคิดหรือได้แนวทางในการตัดสินใจ เรื่องมีอยู่ว่า ชาวบ้านในนิคมเกสปุตตะ แคว้นกาลามะ มีความลังเลสงสัยว่า สมณพราหมณ์ทั้งหลายที่มาประกาศศาสนา ต่างก็อ้างว่าหลักคําสอนของตนดีกว่าคําสอนของผู้อื่น จึงได้กราบทูลถามพระสัมมาสัมพุทธเจ้าว่า เมื่อเป็นเช่นนี้พวกตนจะเชื่อใครดี พระพุทธองค์จึงตรัสสอนแก่ชาวนิคมเกสปุตตะว่า อย่ายึดถือตามถ้อยคําที่ได้ฟังตามกันมา อย่ายึดถือโดยการถือสืบๆ กันมา อย่ายึดถือโดยการเล่าลือ โดย การอ้างตํารา โดยการเดา โดยการคาดคะเน โดยการตรอง ตามหลักเหตุผล โดยพอใจว่าเข้ากันได้กับความเห็นของตน โดยเห็นว่าน่าเชื่อ โดยเห็นว่าท่านสมณะนี้เป็นครูของเรา... เมื่อใดท่านทั้งหลายรู้ด้วยตนเองว่า ธรรมเหล่านี้เป็นกุศล ธรรมเหล่านี้ไม่มีโทษ ธรรมเหล่านี้วิญญูชนสรรเสริญ ธรรมเหล่านี้ใครยึดถือปฏิบัติถึงที่แล้ว จะเป็นไปเพื่อประโยชน์ เกื้อกูล เพื่อความสุข เมื่อนั้นท่านทั้งหลายพึงถือปฏิบัติบําเพ็ญธรรมเหล่านั้น