ธรรมะ๐๑ ธรรมะ๐๑
← ย้อนกลับ

บูชาคุณด้วยสักการะอันโอฬารเห็นปานนี้

คุณยายอาจารย์ · เทศน์งานยาย

(ม้วน 1/A) พระราชวรนายก : พระจตุรพิพิธพร และคณะท่านเจ้าภาพ สาธุชนพุทธบริษัททั้งคฤหัสถ์และบรรพชิต ที่มีจิตเป็นกุศลได้พร้อมใจกันจัดการบำเพ็ญกุศลทักษิณานุปทานกิจเพื่ออุทิศส่วนบุญส่วนกุศลส่งให้คุณยายมหารัตอุบาสิกาจันทร์ ขนนกยูง ผู้ซึ่งเป็นบุพพการี เป็นอาจารย์เป็นผู้มีอุปการคุณแก่ท่านทั้งหลายซึ่งได้ละสังขารไปแล้วนั้น ในวันนี้ก็เป็นอีกวาระหนึ่งซึ่งท่านทั้งหลายได้แสดงน้ำใจด้วยความรักเคารพนับถือและระลึกนึกถึงคุณยายมหารัตนอุบาสิกาจันทร์ ขนนกยูง จึงได้มาพร้อมใจกันจัดการบำเพ็ญกุศลทักษิณานุปทานกิจ อาราธนาพระสงฆ์สวดพระอภิธรรม ท่านเจ้าภาพได้บำเพ็ญกุศลให้ทานรักษาศีล และสดับรับฟังพระอภิธรรมกถาเป็นบุญกิริยาสัมมาปฏิบัติในทางพระพุทธศาสนา ทั้งนี้ก็เป็นการปฏิบัติตามโอวาทานศาสนีคำสั่งสอนของสมเด็จพระชินสีห์สัมมาสัมพุทธเจ้าที่ได้ทรงแสดงไว้ ดังปรากฏในติโรกุฑฑสูตรมีพระบาลีรับรองไว้ อทาสิ เม อกาสิเม เป็นอาทิ ซึ่งแปลเป็นใจความเมื่อบุคคลเรามาอนุสรณ์คำนึงระลึกถึงท่านผู้ซึ่งได้จากไปแล้ว เมื่อท่านผู้นี้เมื่อสมัยยังมีชีวิตอยู่ ได้เคยให้สิ่งนั้น สิ่งนี้แก่เรา ได้ให้การแนะนำพร่ำสอนได้ให้การอบรมคุณธรรมความดีแก่เรามีเป็นเอนกประการ อกาสิ เม ได้กระทำสิ่งที่เป็นคุณเป็นประโยชน์แก่เราโดยตรงก็ดี โดยอ้อมก็ดี ญาติ ท่านเป็นญาติของเรา แม้ไม่ใช่ญาติโดยสายโลหิต ก็ชื่อว่าเป็นญาติโดยธรรม เป็นครูบาอาจารย์ของเราเป็นผู้มีอุปการคุณแก่เรา มิตตาเป็นมิตร สขา เป็นเพื่อนเป็นสหาย เป็นผู้ที่เรารักใคร่ เคารพนับถือท่านเมื่อมาระลึกนึกถึงซึ่งกันและกันเช่นนี้แล้วกระทำจิตใจของตนให้ผ่องแผ้วเบิกบานร่วมกันบำเพ็ญกุศลขันธ์ คือกองบุญกองกุศลให้ทานรักษาศีล เจริญภาวนาสดับตรับฟังพระอภิธรรมกถาเป็นต้น แล้วตั้งกัลยาณจิตอุทิศส่วนกุศลส่งไปให้ท่าน ปรารถนาที่ให้ท่านได้เพิ่มพูนกุศลที่ท่านได้กระทำบำเพ็ญไว้เป็นเอนกประการนั้นแล้วให้ภิญโญ ภาวะ ยิ่งๆ ขึ้นไปเป็นการบูชาพระคุณท่านเป็นการตอบแทนคุณท่านเป็นการสงเคราะห์อนุเคราะห์ท่าน ในอวสานสุดท้ายแห่งชีวิต การบำเพ็ญกุศลเช่นนี้จะพึงสำเร็จประโยชน์เกื้อกูล แก่ผู้ที่ล่วงลับดับขันธ์ไปแล้วแค่ไหนเพียงไร ข้อนี้สมเด็จพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสรับรองไว้ว่า อยัญจโย ทักขินา ทินนา สังฆัมหิ สุปติฏฐิตา ทีฆรัตตัง หิตายัสสะ ฐานโส อุกัปปติ แปลเป็นใจความว่าก็แลทักษิณาทานคือการทำบุญอุทิศให้ท่านผู้ที่ล่วงลับไปแล้วได้ตั้งไว้ดีแล้วบำเพ็ญดีแล้วไม่ประสงค์ผู้ทรงศีล ย่อมสำเร็จประโยชน์เกื้อกูลแก่ท่านที่ล่วงลับดับขันธ์ไปแล้ว ตามสมควรแก่ฐานนิยมและตลอดกาลนาน อาศัยเหตุนี้สาธุชนพุทธบริษัททั้งหลายเมื่อสัมพันธชนคนที่มีความเกี่ยวข้องสัมพันธ์กันโดยฐานะที่เป็นบิดามารดากับบุตรก็ดี โดยฐานะที่เป็นครูบาอาจารย์กับศิษย์ โดยฐานะที่เป็นสามีภรรยากันก็ดี โดยฐานะที่เป็นพี่เป็นน้องเป็นญาติเป็นมิตรเป็นวิสาสิกชนคนที่คุ้นเคยกันก็ดี เมื่อฝ่ายหนึ่งฝ่ายใดล่วงลับดับขันธ์ไปแล้วผู้ที่อยู่ในภายหลังจึงได้ตั้งใจบำเพ็ญบุญกุศลอุทิศส่วนกัลปนาผลแผ่วิบากสมบัติส่งไปให้ เช่นที่คณะท่านเจ้าภาพกำลังกระทำบำเพ็ญให้เป็นไปอยู่ ณ โอกาสกาลบัดนี้ การบำเพ็ญบุญกุศลเช่นนี้ย่อมมีความหมายหลายประการ ในประการที่ ๑ ได้ชื่อว่าเป็นการบูชาพระคุณท่าน ประการที่ ๒ ได้ชื่อว่าเป็นการตอบแทนพระคุณท่าน ประการที่ ๓ เป็นการสงเคราะห์อนุเคราะห์ท่านในอวสานสุดท้ายแห่งชีวิต ประการที่ ๔ ได้ชื่อว่าเป็นการแสดงญาติธรรม มิตรธรรมให้ปรากฏแก่สมาคมว่าท่านผู้นี้เป็นครูบาอาจารย์ของเราท่านผู้นี้เป็นญาติผู้ใหญ่ของเรา โดยธรรมเป็นต้น เป็นการบูชาอันโอฬารได้นัยพระบาลีที่กล่าวว่า เปตาน ปูชา จ กตา อุฬารา เป็นการกระทำการบูชาอันโอฬารด้วยดอกไม้ธูปเทียนและของหอม ศพของคุณยายมหาอุบาสิกาจันทร์ขนนกยูงนี้ เรียบง่าย แต่ซาบซึ้งนะ ตรึงใจผู้ที่ได้พบได้เห็นด้วยการบูชาสักการะอันโอฬารเห็นปานนี้ ในประการต่อไปชื่อเป็นการเพิ่มให้ซึ่งกำลังแก่พระสงฆ์ผู้ดำรงพระศาสนา ประการสุดท้าย ตุมเหหิ ปุญญํ ปสุตํ อนัปปกํ บุญมิใช่น้อยที่ท่านทั้งหลายได้ขนขวายและกระทำบำเพ็ญให้เป็นไป รวมความว่าการบำเพ็ญบุญกุศลที่ท่านกำลังกระทำอยู่ ณ บัดนี้ก็ดี และจะได้กระทำต่อไปในโอกาสข้างหน้าก็ดี เป็นกุศลบุญราศีที่ควรแก่การอนุโทนา อาตมาภาพในนามของคณะสงฆ์ที่ได้มา เอ่อ อาราธนาให้มาสวดพระอภิธรรมกถา ขอถือโอกาสนี้พร้อมใจกันตั้งกัลยาณจิต อ้างเอาคุณพระศรีรัตนตรัย อันเป็นนิรัติศัยบุญเขตและมีอานุภาพเหนือสิ่งอื่นใดในสากลโลกนี้ และอานุภาพแห่งกุศลบุญราศีที่ท่านทั้งหลายได้ขนขวายกระทำบำเพ็ญดีแล้ว จงมารวมกันเป็นตบะเดชะ เพิ่มเติมเสริมส่งให้ท่านทั้งหลายจงถึงความเจริญงอกงามไพบูลย์ในศาสนธรรมคำสั่งสอนของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ให้ยิ่ง ๆ ขึ้นไปขอท่านทั้งหลายจงเจริญรุ่งเรืองในชีวิตและการงานขอจงเจริญด้วยพระจตุรพิพิธพร คืออายุ วัณณะ สุขะ พละ และปฏิภาณ ธนสาร สมบัติ พิพัฒนมงคลให้สมบูรณ์พูนผลด้วยลาภ ด้วยยศ ด้วยสรรเสริญ ในความสุขจงทุกประการ อนึ่งท่านทั้งหลายขอจงได้พร้อมใจกันตั้งกัลยาณจิตอุทิศส่วนกุศลหลั่งน้ำทักษิโณทกให้ตกลงเหนือเมทนีดล อุทิศส่วนกัลปนาผลแผ่วิปากสมบัติส่งไปให้คุณยายมหารัตนอุบาสิกาจันทร์ขนนกยูงเป็นการเพิ่มบุญ เพิ่มกุศล ให้ท่านได้รับส่วนแห่งบุญกุศลนี้ มีความสุขในสุคติสัปรายิกภพประสบสุขสงบชั่วนิจนิรันดรเทอญ (สาธุ) หน้า PAGE 4 440415EW-BBT